Kan grupları konusunun incelemeleri oldukça eskiye dayanmaktadır.. Bu konuda bulunmuş olan A,B ve 0 kan grupları 1940 yılından bu yana Rh fatörü de katılmış olup kan gruplarında Rh faktörünün önemi de anlaşılmıştır. Bu tarihten itibaren yapılan araştırmalar sonucunda kanında Rh faktörü bulunan kişilerin %85 civarında olduğu tespit edilmiş ve bu faktörü bulunanlara Rh pozitif anlamına gelen Rh(+) simgesi ile kan grupları adlandırılabilmiştir. Aynı mantaliteyle kanında Rh faktörü bulunmayan kimselere de Rh negatif, Rh (-) şeklinde gruplandırılmış ve bu gruptan olan insanların sayısı toplam insan sayısının yaklaşık %15’i civarında olduğu tespit edilmiştir.
Rh (-) olan kişilerin kanında Rh faktörüne karşı antikorlar bulunmaz. Başka bir ifadeyle bu grupta bulunan kişilerde Rh faktörüne sahip alyuvarları yok edecek madde bulunmamaktadır. Fakat Rh (-) ve Rh (+) 2 kan bir araya getirilecek olursa, bu durumda Rh negatif olan kan antikor meydana getirmekte ve Rh pozitif kanda bulunan alyuvarları yok etmektedir.
İnsanların tamamında kan gruplarının Rh faktörü genetiğe bağlı olarak aktarılmakta olup, anne ve babanın kan gruplarına göre şekillenmekte ve nesiller boyu aktarım devam etmektedir. Annenin kanı şayet Rh negatif ise bu durumda dünyaya gelecek çocuk için 2 değişik seçenek meydana gelecektir. Bunlar;
Şayet babanın da kanında Rh faktörü bulunmuyor yani Rh(-) ise, hiçbir sorun çıkmayacaktır. Şayet babanın kanı Rh faktörüne sahipse bu noktada işler karışır ve 2 ihtimal doğar. Ya babanın kanı aynı karakterlidir ve çocuk Rh pozitif olur ya da babanın kanı farklı karakterlerden meydana gelmiştir ve çocuğun kanı Rh negatif olur.
İşte yukarıda anlattığımız son seçenek olan annenin Rh negatif kan gurubunda olmasına karşın, çocuğun Rh pozitif olması problem yaratacaktır. Bu durum ilk çocukta hiçbir sıkıntı yaşatmaz. Belki ufak bir miktar çocuğun kanından annenin kanına karışma olabilir ancak annenin Rh negatif olarak bulunan kanındaki alyuvarlar hemen devreye girer ve yabancı kana karşı antikor üreterek, Rh pozitif alyuvarları birkaç gün içerisinde yok eder.
İkinci ve daha sonraki gebelikler oldukça sıkıntılıdır. Çünkü ilk gebelik sırasında anne vücudunun üretmiş olduğu antikorlar direk devreye geçer ve ana rahminde bulunan bebeğin, alyuvarlarına karşı savaş açar. Bu durumda dünyaya gelecek çocukta ağır sarılık görülebilir. Daha bu noktaya gelmeden dahi gebeliğin 7 veya 8. aylarında plesenta bölgesinden su sızabilir ve bu durum bebek ölümüne yol açabilir.
Oldukça tehlikeli sonuçlara yaratabilen kan uyuşmazlığı konusu kesinlikle test edilmeli ve göz önünde bulundurulmalıdır. Anne kan uyuşmazlığı durumunda doğumu takip eden 72 saat içerisinde Rh faktörüne karşı antikor iğnesi yaptırmalı ve bu durum her çocuktan sonra tekrarlanmalıdır. Düşük dahi yapmış olsa anne bu kurala riayet etmelidir.
Rh uyuşmazlığı dikkate alınmalı ve gerek anne gerekse bebeğin sağlıksal durumlarının kontrolü için, böyle bir durum söz konusu ise gebeliğin yirminci haftasında endirekt Coombs adı verilen test yapılarak antikor aranmalıdır. Ayrıca gebelik kontrollerinde kan uyuşmazlığı testini uygulamak gelecekte oluşabilecek, ölü doğum, düşükler ve bebeğin sağlık problemlerini engellemek adına son derece önemli bir husustur.
KAN UYUÅžMAZLIÄžI HANGÄ° HASTALIKLARA SEBEP OLUR?
